KOMPAS

Do czego służy kompas?

Kompas to małe urządzenie, które pokazuje, gdzie jest północ. Dzięki temu możemy wiedzieć, w którą stronę idziemy – na północ, południe, wschód czy zachód. Najważniejsza część kompasu to igła magnetyczna, która zawsze ustawia się w kierunku północy.
Używając kompasu razem z mapą, możemy łatwo określić, w jakim kierunku musimy się poruszać, żeby dotrzeć do celu.

dodano: 08-10-2025
w kategorii Poradnik , Harcerstwo - z czym to się je?

Co to jest azymut?

Azymut to po prostu kąt, który mówi, w którą stronę trzeba iść, żeby dojść do wybranego miejsca.
Liczy się go od północy w prawo (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) i zapisuje w stopniach — np. azymut 90° to wschód, 180° to południe, 270° to zachód.

Krok po kroku jak wyznaczyć azymut:

Znajdź się na mapie.
Odszukaj miejsce, w którym jesteś, i punkt, do którego chcesz dojść.
Połącz te dwa punkty linią.
Możesz to zrobić ołówkiem lub po prostu przyłożyć kompas tak, żeby jego krawędź łączyła oba punkty.
Ustaw kompas na mapie.
Obracaj kompas (a nie mapę!), aż linie na tarczy kompasu będą równoległe do linii północ–południe na mapie (czyli żeby „północ” na kompasie była skierowana tak samo jak północ na mapie).
Odczytaj azymut.
Zobacz, ile stopni pokazuje kompas na tej linii, którą łączyłeś punkty. To właśnie Twój azymut – czyli kierunek, w którym masz iść.
Teraz w terenie.
Trzymaj kompas poziomo przed sobą. Obracaj się, aż igła magnetyczna (zazwyczaj czerwona część) pokryje się z oznaczeniem „N” (północ) na tarczy kompasu.
Strzałka kierunku marszu na kompasie pokazuje, w którą stronę masz się ruszyć.
Idź prosto!
Wybierz w terenie jakiś charakterystyczny punkt (np. drzewo, skałę) dokładnie w tym kierunku i idź do niego. Potem powtórz pomiar, jeśli trzeba.

Wskazówki

Pamiętaj o deklinacji magnetycznej (różnica między północą magnetyczną a geograficzną). W mapach zwykle podają wartość deklinacji dla danego obszaru; trzeba ją uwzględnić, przeliczyć azymut (np.: odejmujemy 5° od wartości wyznaczonego azymutu).
Trzymaj kompas poziomo — jeśli jest przechylony, igła może się zaciąć.
Unikaj zabierania kompasu w pobliże dużych metalowych obiektów — mogą zaburzać pole magnetyczne. Kompas nie będzie działał prawidłowo również w budynkach.
Warto zobaczyć sobie poradniki w formie filmów, można je znaleźć np.: na YT

Modele kompasów dostępne w naszej Składnicy:

Model	Cena	Charakterystyka / zalety	Dla kogo / zastosowania
Kompas Scout	19,00 zł	podstawowy model, prosty w obsłudze	dobra opcja dla początkujących harcerzy lub jako kompas do nauki
Kompas kieszonkowy metalowy	9,00 zł	metalowa obudowa, kompaktowy rozmiar	dobry do noszenia w kieszeni; jako awaryjny lub jako lekki kompas codzienny
Kompas na breloku	5,00 zł	bardzo mały, zawieszany na breloczku	jako gadżet, do zabawy, dla młodszych harcerzy, raczej nie do profesjonalnej nawigacji
Kompas mapowy z lusterkiem	29,00 zł	przezroczysta płytka, lusterko pomocne przy wyznaczaniu azymutu	bardziej uniwersalny model do codziennego użytku z mapą
Kompas miedziany z lilijką	19,00 zł	estetyczny wygląd, obudowa miedziana, motyw lilijki harcerskiej	dobra opcja jako prezent, dekoracja, ale również użytkowy model
Kompas na karabińczyku 11 cm	15,00 zł	zawieszany model, łatwy do przymocowania do plecaka	idealny na wyprawy, gdy chcesz mieć kompas zawsze pod ręką
Kompas na rękę Mil-tec	29,00 zł	noszony na ręce — przypominający zegarek	dobry dla kogoś, kto chce mieć kompas zawsze dostępny, bez szukania w plecaku
Kompas na płytce z lupą	25,00 zł	model mapowy, przezroczysty, lupka do odczytu mapy	idealny do pracy z mapą, nauki orientacji w terenie
Mini kompas na karabińczyku 5 cm	7,00 zł	bardzo mały model zawieszany	gadżet lub awaryjny kompas; nie na trasy wymagające precyzji
Busola w metalowej obudowie	79,00 zł	solidna konstrukcja metalowa, bardziej profesjonalna	dla bardziej zaawansowanych użytkowników, do trudnych warunków
Busola Ranger	35,00 zł	kompaktowa busola, lekka	uniwersalne zastosowanie, dobry model podstawowy
Busola plastikowa	25,00 zł	model z plastiku — lżejszy, prostszy	do codziennego użytku, dla harcerzy startujących z nawigacją

Kompas to nie tylko narzędzie — to symbol samodzielności i umiejętności, które każdy harcerz powinien mieć. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz przygodę z orientacją w terenie, czy planujesz dłuższą wyprawę, w Składnicy Harcerskiej SKAUT znajdziesz kompas, który poprowadzi Cię we właściwym kierunku.